Güvenlik Sistem ve Cihazları

Özel güvenlik konularından olan Güvenlik Sistem ve Cihazları konusu ile ilgili sınavlardaki soru dağılımına göre en az 5 soru sorulmaktadır.

YOLCU VE BAGAJ KONTROLÜNÜN YASAL DAYANAĞI

1. Uluslararası dayanaklar

2. Ulusal dayanaklar

3. 5188 sayılı yasa; 7. Maddenin a, b, c, d ve f bentleri

4. 97/9707 sayılı Sivil hava meydanları, lojmanlar ve sınır kapılarında güvenliğin sağlanması, görev ve hizmetlerin yürütülmesi hakkındaki yönetmelik

Özel güvenlik görevlileri görevlerini yerine getirken bir takım güvenlik sistem ve cihazlardan yararlanırlar. Bu güvenlik cihazlarını üç ana başlık altında inceleyebiliriz:

• Güvenlik personeline yardımcı olanlar (kapı ve el dedektörleri, x-ray cihazı vb.)

• İşletme çevresine kurulanlar (çit, hacim koruma, toprak altı koruma vb.)

• İşletme güvenliğine yardımcı olanlar (CCTV, ACCESS, Yangın ve soygun ihbar sis. vb.)

1. GÜVENLİK PERSONELİNE YARDIMCI OLANLAR

Metal Dedektörler

Elektromanyetik dalga göndererek metalden geri yansıyan dalgayı algılamak suretiyle metal cismi tespit eder. Kişilerin metal dedektöre temas ederek kontrol edilmeleri statik elektrikle yüklenmeleri nedeniyle yanlış alarm vermesine sebep olur. Kişilerin üzerindeki her türlü kesici, patlayıcı aletlerin hızlı ve güvenilir bir metotla aranmasını sağlar.

• Metal dedektörlerinin ayarlanmasına KALİBRASYON denir.

• Metal dedektörler, El tipi metal dedektör ve Kapı tipi metal dedektörler olmak üzere 2 çeşittir:

A. El Tipi Metal Dedektörler

• Cihaz çalışır durumda ve aranacak kişinin üzerinden yaklaşık 5 cm (2,5-7,5 cm) mesafeden gezdirilerek arama yapılmalıdır.

• Arama sırasında dedektör tüm vücudu tarayacak şekilde gezdirilmelidir. Cihaz arama esnasında hareket halinde olmalıdır.

• Tespit ettiği metalin büyüklüğüne göre cihazın ses-ışık uyarısının şiddeti de artar.

• Kullanım sırasında şarjının dolu olması gerekir.

• Kontrol edilen kişi bayan ve etek giyinmişse kontrol, bayan görevli tarafından etek üzerinden yapılmalıdır.

• Hamile bayanlar, kalp pili takılan kişiler üzerinde ve kafatasında metal aparat takılı olan şahıslara sağlık yönünden kullanılmamalıdır.

• Kullanma talimatına uygun kullanılmalı, ıslak veya metal zemine bırakılmamalı, insanın baş kısmına tutulmamalı ve kapalı durumda şarj edilmelidir.

• Sadece butona basılı tutulduğunda çalışır; bu şekilde gereksiz enerji tüketimi önlenir.

B. Kapı Tipi Metal Dedektörler

• Kapı şeklinde imal edilmiştir, şahısların içinden geçişleri sırasında metalin varlığını tespit etmeye çalışır.

• Aşırı hava akımından, sıcak/soğuk ve nemden etkilenerek yanlış alarm verebilir. Diğer metallerden ve yan yana çalışan dedektörlerden en az 50 cm uzaklıkta yerleştirilmelidir.

• Sağlıklı çalışabilmesi için kontrol edilecek kişiler dedektörden 1 metre ara ile geçirilmelidir (Tek tek geçirilmelidir).

• Kontrol paneli üzerinde giriş ve çıkışları sayıp gösteren göstergeler bulunur.

Özellikli Kişilerin Kontrolü

• Değerli madde taşıyanlar: Ayrı bir yerde kontrol edilmeli, aksi halde hedef haline gelebilir.

• Silah taşıma yetkisine sahip olanlar: Kuruma silahla girişe izin verilmiyorsa ruhsat ile seri numarası karşılaştırılıp tutanakla teslim alınır.

• VIP şahıslar: Özel ilgi ve muamele yapılır.

• Hasta/Fiziksel özürlü olanlar: İncinmeden ve küçük düşürücü davranışlarda bulunmadan kontrol edilmeli.

• Yaşlı insanlar ve çocuklar: Her zaman kontrol edilmelidir.

X-Ray Sistemleri

Bagajı açmadan, içerisinde tehlikeli madde olup olmadığını x-ışını geçirerek ekranda izlenmesini sağlayan düşük radyasyonlu cihazlardır.

X-Ray Cihazı 4 ana üniteden oluşur:

• X ışını ünitesi: Işınların gönderildiği ve algılandığı kısım.

• Ekran: Eşyaların içinin görüldüğü yer.

• Kontrol paneli: Aygıtı kontrol eden düğmelerin yer aldığı kısım.

• Konveyor: Nesnelerin taşındığı hareketli kısım.

X-Ray Ekranında Renkler:

• İnorganik (Metal vb.): Koyu mavi - siyah

• Organik (Metal olmayan): Sütlü/koyu kahverengi, turuncu

• Karışık (Metal+Plastik): Yeşil

• Kurşun ve Kristaller: Işını geçirmezler, fosforlu yeşil - koyu siyah gözükürler.

Kontrol Panel Düğmeleri:

• POWER: Aç/kapa

• X-RAY ON: Işın üretildiğini gösterir

• FWD: Taşıyıcıyı ileri hareket ettirir

• REV: Taşıyıcıyı geri hareket ettirir

• STOP: Taşıyıcıyı durdurur

• ZOOM: Görüntüyü büyütür

Dozimetre Kullanımı

Radyasyonla çalışan personelin maruz kaldığı radyasyon miktarını belirlemek için kullanılır. İnsan vücudunun emdiği radyasyon rem veya milirem ile ölçülür (En fazla 50 milirem). X-ray cihazının kenarına konulmamalı ve başkasına ödünç verilmemelidir.

2. İŞLETME ÇEVRESİNE KURULANLAR

Fiziksel Çevre Güvenlik Sistemleri

• Duvarlar ve Beton engeller

• Tel örgüler

• Bariyerler

• Aydınlatma Sistemleri

• İkaz levhaları

• Taşıt kapanları

• Kilit sistemleri

• Fiber optik algılama (toprak altı)

• Sensör kablo ve Lazer/Mikrodalga bariyer sistemleri

Biyometrik ve Kartlı Sistemler

• Biometrik Sistemler: İris, parmak izi, yüz, damar, retina ve ses tanıma sistemleridir. Parmak izi günümüzde en yaygın olanıdır.

• Kartlı Sistemler: Giriş ve çıkışların kontrol altında tutulmasını sağlayan okuyucu sistemlerdir.

3. İŞLETME GÜVENLİĞİNE YARDIMCI OLAN ELEKTRONİK SİSTEMLER

Kapalı Devre Görüntüleme Sistemi (CCTV)

CCTV sistemler izlemek istediğiniz alanların değişik yerlerine yerleştireceğiniz kameralar ile ortamı kontrol altına alan sistemlerdir.

• CCD Kameralar

• DOME (Dönen) Kameralar

• IP (Network) Kameralar

• INFRA RED (Gece/Karanlık görüşlü) Kameralar

• Kablosuz Kameralar

• PAN-TİLT (Dikey/Yatay hareketli) Kameralar

• ZOOM Kameralar

Not: Kameranın netlik ayarı focus ve iris ile; yakın/uzak çekimi ise zoom ayarı ile yapılır.

Yangın Algılama ve Söndürme Sistemleri

Yangını süratli bir şekilde adresli olarak algılamayı amaçlayan sistemlerdir.

• Sprinkler: Tavana yerleştirilen borularla su püskürterek yangını söndüren otomatik sistem.

• Gazlı Söndürme: Karbondioksit, Halon 1301 veya Inergen gazları kullanılarak yapılan sistem.

• Tahliye Sistemleri: Tehlike anında sesli uyarı vererek tahliyeyi sağlayan sistemler.